Historie

Het ontstaan van de Orde

De Ridderorde "Cordon Bleu du Saint Esprit" stamt uit de tijd van de Franse Koning Hendrik III. Hij stichtte de Franse "Orde van de Heilige Geest" op 1 januari 1579 naar een gelijknamig voorbeeld van een Venetiaanse Ridderorde en heeft deze naam aan de Ridderorde gegeven ter ere van het Pinksterfeest. De achtergrond hiervan was, dat er tijdens het Pinksterfeest in verschillende jaren voor hem belangrijke gebeurtenissen hadden plaatsgevonden, namelijk: zijn geboorte in 1551, zijn kroning tot Koning van Polen in 1573 en zijn kroning tot Koning van Frankrijk in 1574.  

De bedoeling van de Koning was om het Grootmeesterschap van deze Orde voor altijd aan de Kroon van Frankrijk te verbinden. Er zouden nooit meer dan 100 Franse Edelen en Geestelijken in de orde mogen worden opgenomen. Bij het ontstaan bestond de Orde uit vier Kardinalen, vijf Bisschoppen en Ridders van de oude franse Adel. De opvolger van Hendrik III, Hendrik IV, kreeg echter in het jaar 1608 toestemming van de Paus om ook buitenlandse Prinsen in de Orde op te nemen.
In de nieuwe opzet van de Orde is het aantal Ridders ongewijzigd gebleven doch gezien het internationale karakter is dit aantal nu het maximum per land.

Oorspronkelijk kreeg iedere Ridder een Commanderij, die vergelijkbaar was met een leen, doch het Franse Koningshuis stapte daar weer snel vanaf. Naar voorbeeld van een eerdere Pauselijke Orde van de Heilige Geest (1198) besliste Lodewijk XIII in 1624 dat iedere Ridder van de Orde uit de schatkist een jaarlijkse vergoeding zou krijgen van 1.000 taler. (nu Euro 50.000)

Het onderscheidingsteken van de Orde was een achtpuntig kruis met aan de voorzijde een vredesduif (het symbool van de Heilige Geest) en aan de achterzijde een beeltenis van de Aartsengel Micha&eumll. Dit teken werd met een brede hemelsblauwe sjerp over de schouder naar de linkerheup gedragen, waaraan de Orde dan ook zijn naam ontleende en derhalve als "Cordon Bleu du Saint Esprit" de geschiedenis inging.

Het einde van de "Cordon Bleu du Saint Esprit"

Tijdens de turbulente jaren van de franse Revolutie, waarbij op 21 januari 1793 Koning Lodewijk XVI werd onthoofd en op 16 oktober van datzelfde jaar Koningin Marie Antoinette, bleef de Orde nog sluimerend voortbestaan.

Na de val van Napoleon was het de 60-jarige Koning Lodewijk XVIII, de broer van de onthoofde Lodewijk XVI, die de Orde na zijn kroning in 1814 weer in zijn volledige luister herstelde. Dit was echter van korte duur, want door de ontsnapping van Napoleon vanaf het eiland Elba op 28 februari 1815, was Lodewijk XVIII gedwongen naar Engeland te vluchten. Door het verliezen van de slag bij Waterloo op 18 juni 1815 moest Napoleon zich overgeven aan de Engelsen en werd verbannen naar St.Helena.

Lodewijk XVIII keerde op 9 juli weer terug naar Frankrijk en regeerde tot zijn dood in 1824. Hij werd opgevolgd door Karel X, die door de juli-revolutie van 1830 eveneens werd gedwongen naar Engeland te vluchten. Hij was de laatste Bourbon Koning van Frankrijk. Louis Philippe uit het huis Orleans kwam in 1830 op de troon en de koninklijke Orde "Cordon Bleu du Saint Esprit" zou in 1831 definitief inslapen. Immers, geen opvolger van het geslacht Bourbon, waarmee de "Cordon Bleu du Saint Esprit" zo sterk was verbonden, zou ooit weer de troon van Frankrijk bestijgen.

De republiek werd uitgeroepen in 1848 en officieel was het ook zo, dat de laatste troonopvolger in rechte lijn van de Bourbons, Lodewijk XVIII, in gevangenschap zou zijn overleden.

De wederoprichting van de Cordon Bleu du Saint Esprit

In 1969, 138 Jaar na de juli-revolutie in Parijs, werd tijdens de uitreiking van de Europa vlag aan de stad landau (Pfalz Duitsland) de Cordon Bleu du Saint Esprit nieuw leven ingeblazen. Initiator was Karl Heinz Steger uit Landau, hij werd met algemene stemmen aangenomen als de eerste Grootmeester. 

Wat Koning Hendrik III in zijn tijd had omschreven als "het bewaren van de edele menselijke gezindheid" schreef ook Karl Heinz Steger in zijn vaandel en hij voegde daaraan toe "het bereiken van een volkenverbindende vriendschap zonder onderscheid van ras, politiek of religie". Een ideaal hulpmiddel was en is het bevorderen en handhaven van een hoog peil op het gebied van het gebruik van spijs en drank.

 

De blauwe band met de achtpuntige ster met daarop de Heilige Geest als vredesduif uit 1579 werd als symbool aangehouden.